Marmara Üniversitesi
Marmara Üniversitesi Eğitim-Öğretim Bilgi Sistemi

Programlar Hakkında Bilgi

Lisans - Teknoloji Fakültesi - Mekatronik Mühendisliği

Müfredat Adı Ders Kodu Ders Adı Ders Türü Dönem AKTS Teorik Uygulama
Mekatronik Mühendisliği - 2014 MRM4040 Sanal Üretim Tasarımı ve Optimizasyonu Seçmeli 8 4,00 2 2

Dersin İçeriği

Dersin Amacı

"Sanal Üretim Tasarımı ve Optimizasyonu" (Virtual Manufacturing Design and Optimization) dersi, modern endüstrinin dijital ikiz (Digital Twin) ve Endüstri 4.0 vizyonunu yansıtan, ileri düzey bir mühendislik dersidir. Aşağıda, Marmara Üniversitesi müfredat yapısına ve teknolojik trendlere uygun ders tanımı yer almaktadır: 1. Ders Bilgileri / Course Information Ders Adı: Sanal Üretim Tasarımı ve Optimizasyonu Course Name: Virtual Manufacturing Design and Optimization Seviye: Lisans / Undergraduate Bölüm: Mekatronik Mühendisliği / Mechatronics Engineering 2. Dersin Amacı / Course Objectives Türkçe Bu dersin amacı, öğrencilere üretim süreçlerinin fiziksel üretime geçilmeden önce dijital ortamda modellenmesi, simülasyonu ve optimize edilmesi yetkinliğini kazandırmaktır. Öğrencilerin üretim hatlarını sanal ortamda tasarlamaları, darboğaz analizi yapmaları, robotik hücre yerleşimlerini optimize etmeleri ve dijital ikiz kavramını kullanarak verimlilik artırıcı stratejiler geliştirmeleri hedeflenmektedir.

Öğrenim Türü

-

Dersin İçeriği

Sanal Üretime Giriş: Dijital fabrika ve Endüstri 4.0 kavramları. Üretim Sistemlerinin Modellenmesi: Ayrık olay simülasyonu (Discrete Event Simulation) esasları. Sanal Fabrika Tasarımı: Tesis yerleşimi (Layout) ve malzeme akış analizi. Robotik Hücre Simülasyonu: Çevrimdışı programlama (Off-line programming) ve çarpışma testi. İş Süreçleri ve Darboğaz Analizi: Üretim hatlarındaki verimlilik kayıplarının tespiti. Optimizasyon Teknikleri: Genetik algoritmalar ve sezgisel yöntemlerin üretim planlamaya uygulanması. Dijital İkiz (Digital Twin): Gerçek zamanlı veri entegrasyonu ve sanal devreye alma (Virtual Commissioning). Ergonomi ve İnsan Faktörü: Sanal ortamda iş istasyonu ergonomisi analizi.

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları

Sunum, ödev, Uygulama

Staj Durumu

-

Dersin Sunulduğu Dil

Türkçe

Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar

1. Zhu, Z. (2021). Virtual manufacturing: Fundamentals and applications. Elsevier. 2. Banks, J., Carson, J. S., Nelson, B. L., & Nicol, D. M. (2014). Discrete-event system simulation (5th ed.). Pearson.

Dersin Web Sayfası

-

Öğrenme Çıktıları

  • Karmaşık üretim süreçlerini ve lojistik sistemleri "Ayrık Olay Simülasyonu" (DES) prensiplerine göre dijital ortamda modeller ve sistem davranışlarını analiz eder.
  • Simülasyon çıktılarını kullanarak üretim hatlarındaki darboğazları tespit eder; çevrim süresini (cycle time) düşürmek ve kaynak kullanımını optimize etmek için alternatif senaryolar geliştirir.
  • Fiziksel üretim sistemleri ile bunların dijital kopyaları arasındaki veri akışını kurgular ve "Dijital İkiz" kavramını kestirimci bakım ve operasyonel kararlar için kullanır.
  • Kontrol kodlarını (PLC, Robotik OLP vb.) fiziksel kurulumdan önce sanal modeller üzerinde test ederek tasarım hatalarını minimize eder ve devreye alma süresini kısaltır.
  • Simülasyon sonuçlarını istatistiksel yöntemlerle doğrular ve farklı yatırım/tasarım stratejilerini maliyet-performans ekseninde kıyaslayarak yönetimsel karar destek raporları hazırlar.

Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği

Hafta Teorik
1 Sanal Üretime Giriş ve Endüstri 4.0 Vizyonu
2 Ayrık Olay Simülasyonu (DES) Temelleri ve Mantığı
3 Üretim Sistemlerinin Modellenmesi ve Veri Toplama
4 Tesis Yerleşimi (Layout) Tasarımı ve Malzeme Akışı
5 Stok Yönetimi ve Depolama Sistemleri Simülasyonu
6 Robotik Hücre Tasarımı ve Çevrimdışı Programlama (OLP)
7 Üretim Hatlarında Darboğaz Analizi ve Senaryo Testleri
8 ARA SINAV
9 İstatistiki Veri Analizi ve Simülasyon Sonuçlarının Doğrulanması
10 Optimizasyon Yöntemleri: Hevristik ve Genetik Algoritmalar
11 Dijital İkiz (Digital Twin) Teknolojisi ve Uygulamaları
12 Sanal Devreye Alma (Virtual Commissioning) ve PLC Entegrasyonu
13 Ergonomi Analizi ve İnsan-Makine Etkileşimi Simülasyonu
14 Sanal Fabrikalarda Kestirimci Bakım ve Enerji Optimizasyonu
15 Dönem Projesi Sunumları ve Vaka Çalışmaları
16 DÖNEM SONU SINAVI
17

Değerlendirme

Değerlendirme Değer
Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri 50
Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri 50
Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri Değer
Final Sınavı 100

Öğrenci İş Yükü Hesabı

Etkinlikler Sayısı Süresi (saat) Toplam İş Yükü (saat)
Ders Öncesi/Sonrası Bireysel Çalışma 16 3 48
Proje ve Hazırlığı 0 0 0
Ödev ve Hazırlığı 16 3 48
Laboratuvar ve Hazırlığı 0 0 0
Atölye ve Hazırlığı 0 0 0
Sunum ve Hazırlığı 0 0 0
Seminer ve Hazırlığı 0 0 0
Demo ve Hazırlığı 0 0 0
Araştırma ve Hazırlığı 0 0 0
Rapor ve Hazırlığı 0 0 0
Arasınav ve Hazırlığı 1 3 3
Kısa Sınav ve Hazırlığı 0 0 0
Final ve Hazırlığı 1 3 3
Teorik Ders Saati 0 0 0
Uygulama Ders Saati 0 0 0

Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi

ÖÇ1
ÖÇ2
ÖÇ3
ÖÇ4
ÖÇ5